انواع سیستم انشعابی لوله کشی آب سیستم گرمایشی

سال های زیادی روش قدیمی لوله کشی انشعابی تنها انتخاب و روش اجرایی لوله کشی در ساختمان ها بود.دو لوله موازی یکی حاوی آب سرد و دیگری حامل آب گرم در سرتا سر ساختمان جریان پیدا می کرد.این روش دارای مشکلات متعددی بود که به برخی ازآنها در ادامه اشاره می کنیم. به همین دلیل نظر کارشناسان صنعت تاسیسات و تکنسین های مجرب امروزی متوجه روشی جایگزین و جدیدی شدند که تمام مشکلات و معضلات روش قبلی را مرتفع می کند بنام« سیستم لوله کشی کلکتوری ». در این مقاله قصد داریم شما را با روش انشعابی آشنا سازیم.

انواع سیستم انشعابی


به طور کلی سه نوع سیستم از نظر هیدرولیکی موجود است :

  •  سیستم مستقیم
  • سیستم معکوس
  • سیستم مختلط

که متاسفانه بدلیل گستردگی مطلب پیشنهاد می کنم جهت یادگیری سیستم ها به کتاب های تاسیساتی مراجعه گردد.
از مزایای سیستم مستقیم حجم لوله کشی کمتر و ساده تر بودن سیستم از دیدگاه اجرائی می باشد ولی از منظر هیدرولیکی سیستم معکوس به مراتب بهتر است چرا که کلیه مصرف کننده ها در این سیستم تحت فشار یکسانی قرار دارند یا به عبارت بهتر سیستم کاملأ متعادل است که در نوع مستقیم اینگونه نیست و در مرحله راه اندازی می بایستی سیستم متعادل گردد.
به طور کلی در ساختمان هائی که از نظر وسعت و ارتفاع در دسته بندی ساختمان های کوچک قرار می گیرند سیسنم مستقیم بیشتر کاربرد دارد چرا که عدم تعادل در سیستم های کوچک کمتر مسئله ساز است .
در ساختمانهای متوسط بیشتر ترکیبی از سیتم های مستقیم و معکوس بکار برده می شود به عنوان مثال در رایزر ها از سیستم معکوس و در انشعابات که ممکن است چند مصرف کننده را تغذیه نمایند از سیستم مستقیم استفاده می گردد.
ولی در ساختمان های وسیع و یا بلند مرتبه که در طبقه بندی ساختمان های بزرگ قرار دارند بیشتر از سیستم معکوس استفاده می گردد و تنها در برخی از شاخه ها از سیستم مستقیم استفاده می گردد.
بعد از انتخاب سیستم لوله کشی با توجه به کاربری ساختمان و سیستم سرمایش و گرمایش بایستی تصمیم گیری در خصوص مشترک بودن لوله های این دو سیستم و یا مجزا بودن آنها انجام گردد.

در سیستم لوله كشی اب سيستم گرمايشي مختلط قسمتی از لوله كشی برگشت اب سيستم گرمايش به صورت مستقیم و قسمتی دیگر به طور معكوس انجام می گردد. در شكل یك سیستم لوله كشی گرمايش مختلط به طریقی كه در آن برگشت در رایزرها به صورت مستقیم و در هدر به روش معكوس انجام گردیده، نشان داده شده است.

در این سیستم مجموع اندازه طول لوله رفت و برگشت و در نتیجه مقدار افت فشار در مسیر لوله كشی برای دستگاه ها مساوی نیست. اختلاف مقدار جریان آب به مقدار افت فشار محاسبه شده در رایزرهای رفت و برگشت بستگی دارد .

كه شامل افت فشار های زیر است:
1: افت فشار در مدار لوله كشی رفت و برگشت هر دستگاه رادياتور تا محل برگشت معكوس
2: افت فشار در خود دستگاه رادياتور
3: افت فشار در وصاله ها و شیرهای هر مسیر

لازم به ذكر است كه لوله كشی قسمت برگشت معكوس سیستم می تواند در كف زیرزمین و یا در داخل سقف كاذب آن نیز پیاده شود.

سیستم لوله کشی از این منظر به دو گروه تقسیم می گردد :
1- سیستم دو لوله ای
2- سیستم چهار لوله ای

سیستم دو لوله ای زمانی کار برد دارد که بخواهیم از سیستم مشترک استفاده کنیم در این حالت لوله ها در تابستان آب سرد را به مصرف کننده ها منتقل کرده و در زمستانها آب گرم را . در این حالت باید توجه داشته باشید سایزینگ لوله ها بر اساس همان سیستمی محاسبه میگردد که بیشترین دبی را دارد یعنی اگر سیستم سرمایش دبی بیشتری داشت بر اساس آن و اگر سیستم گرمایش دارای دبی بیشتری بود بر اساس سیستم گرمایش سایز زده می شود.
لازم به ذکر است در اکثر شهر های ایران دبی سرمایش بیشتر از دبی گرمایش بدست می آید بدین معنی که در اکثر شهر های ایران سیستم دو لوله ای بر اساس سیستم سرمایش سایز می خورد.
این سیستم پرکاربردترین سیستم در لوله کشی ها بوده و از منظر اقتصادی نیز ارجح تر است

سیستم چهار لوله ای زمانی کاربرد دارد که همزمان از سرمایش و گرمایش بخواهیم استفاده کنیم . در برخی پروژه های خاص مانند ساختمان های اداری و یا تجاری این حالت در زمستانها پیش می آید که اگر ساختمان از سطح لوکسی بالائی برخوردار باشد نیاز است از این سیستم استفاده گردد.

در سیستم چهار لوله ای ، دو لوله مربوط به رفت و برگشت سیستم سرمایش و 2 لوله مربوط به سیستم گرمایش می باشد که هر کدام بر اسا س سیستم خودش سایز می خورد.

سیستم انشعابی یک لوله ای در لوله کشی سیستم های آبی


در سیستم انشعابی یک لوله ای می توان هر واحد حرارتی را به صورت دستی یا خودکار کنترل کرد. استفاده از کنترل دو وضعیتی روشن – خاموش نسبت به کنترل های تدریجی ارجح است زیرا افت فشار مجاز شیر کنترل در مسیر انشعابات بسیار کم است. هزینه های این سیستم بیشتر از سیستم های سری است زیرا تعداد زیادی انشعاب و اتصالات (از جمله سه راهی های خاص) مورد نیاز خواهد بود. چون سرعت آب در داخل دستگاه های حرارتی کم است، برای هر دستگاه باید شیر هواگیری دستی پیش بینی کرد. به دلیل محدودیت های ذکر شده، معمولا طول مسیر و مقدار بار قابل انتقال با مدارهای یک لوله ای بسیار اندک است.

در شبکه های انشعابی چون فقط بخشی از جریان اصلی از درون دستگاه های حرارتی می گذرد، بنابراین مقدار تغییرات افت فشار و گذر جریان (در اثر کنترل مقدار بار) کمتر از سایر شبکه هاست. وقتی دو یا چند مدار یک لوله ای به دو خط اصلی رفت و برگشت متصل شوند، شاید نیاز باشد سیستم به طور مکانیکی متعادل گردد. پس از متعادل کردن سیستم، باید جریان مناسب و لازم به هر کدام از مدارهای یک لوله ای برسد تا اطمینان یابید که جریانی که به بارها می رسد مناسب و کافی خواهد بود.

سیستم لوله کشی کلکتوری


از نظر کارشناسان فنی صنعت تاسیسات ،لوله کشی به روش سنتی (انشعاباتی)منسوخ می باشد و روش جایگزین دیگری به نام « سیستم کلکتوری » توصیه می گردد؛چرا؟

در این روش یک لوله اصلی آب با قطر mm25 یا mm32 وارد جعبه کلکتور هر واحد شده و پس از اتصال به کلکتور آب سرد، تمامی انشعابهایی را که هر یک جداگانه توسط لوله های سایز 16 و 20 و با شیر کلکتور مربوط به خود به این کلکتور متصل شده اند را تغذیه می کند.ضمن اینکه از کلکتور آب سرد نیز یک لوله به پکیج متصل شده و آب گرم مورد نیاز کلکتور آب گرم را تامین می کند. قابل توجه است که در این روش مدار لوله کشی دچار هواگرفتگی نمی شود زیرا با نصب شیر هواگیری(هواگیر اتوماتیک) بر روی هر کلکتور عملا این مشکل رفع می گردد.

بدیهی است که در سیستم کلکتوری متراژ مصرف لوله از روش سنتی بیشتر است لیکن با در نظر گرفتن کاهش سایز و اتصالات مصرفی،هزینه ریالی ناشی از افزایش متراژ لوله ها توجیه پذیر خواهد بود.

روش هاي رسوب زدايي در لوله کشي

رسوب عبارت است از تجمع مواد معدني که از طريق آب لوله کشي وارد منازل و تأسيسات مي شود . هرگاه آب گرم شود يا مقداري از آن تبخير گردد ، لايه هايي از رسوب در جداره ي لوله ها ، مخازن و شير آلات تشکيل  رسوب زدایی لوله مي شود. شوره ي سفيد رنگي که در دهانه ي شيرها ، روشويي ها ، ظرفشويي ها ، زير دوشي ها  و وان هاي حمام تشکيل مي شود ، نشانگر رسوب کربنات کلسيم و منيزيم است.

فرآیند تشکیل رسوب


یون های کلسیم و منیزیم ( Ca , Mg ) همواره به مقادیر متفاوتی در آب حل شده کها ین امر موجب سختی آب میگردد . فرآیند تشکیل رسوب در آبهایی که سختی بالایی دارند سه عامل مهم نقش اساسی دارند که عبارتند از : دما ، سطح قلیایی سیال و فشار .
افزایش دما باعث کاهش حلالیت قلیایی خاکی و ترکیبات آنها ( بارزترین نمونه آن کلسیم می باشد )در آب شده که با افزایش سطح قلیایی و کاهش فشار آب رسوبگذاری اتفاق خواهد افتاد بدین سان اولین لایه از رسوب به جداره های لوله و سایر تجهیزات که در مسیر جریان آب قرار دارند تشکیل می شود که این لایه تشکیل شده به عنوان پایه ای جهت نشست رسوبات بعدی می باشد که بدین ترتیب با گذشت زمان لایه ها افزایش یافته و بشکل دوایر متحد المرکز افزایش رسوب را در پی داشته که در صورت ادامه رسوب گذاری این دوایر تنگ تر شده و در پایان باعث انسداد کلی مسیر عبور آب می‌گردد.

آثارمخرب رسوبات


1-  ايجاد خردگي و پوسيدگي از طريق الکتروليزبين لايه رسوب و فلز بدنه در تمام سيستم هاي که با آب کار  مي کنند.

2-  تجمع رسوب در لوله ها باعث کند شدن حرکت آب گرم درلوله شده درنتيجه آب گرم قبل از رسيدن به محل مصرف دوباره خنک مي شود .

 3-  ضخيم شدن جداره مخازن حرارتي، درنتيجه مصرف حرارت بيشتر براي گرم کردن آب که باعث سوختن ، فرسوده شدن و سوراخ شدن جداره مخازن حرارتي ، درنتيجه افزايش مصرف انرژي و صرف هزينه و زمان براي خدمات و تعميرات مي گردد .

 4-  مسدود شدن لوله ها وشيرها که باعث کاهش جريان آب وکوتاه شدن عمرمفيد آنها مي شود .

 5-  کاهش راندمان کارمبدل ها وموتورخانه ها .

6-  سوراخ شدن لوله ها دراثراستفاده ازموادشيميايي وجرم گيرها براي رسوب زدايي .

7-  رسوب ايجاد شده بر منافذ آبپاش ها و قطره چکانها و ايجاد اختلال در انتقال مناسب آب به گياهان در آبياري قطره اي .

8-  کاهش راندمان کار لوازم حرارتي و برودتي مانند آبگرمکن ، پکيج ، برج هاي خنک کننده و کندانسورها .

 9-  رسوب ايجاد شده برروي سطوح المنت ها مانند عايقي قوي در برابر انتقال حرارت عمل نموده و در نتيجه در اينگونه لوازم خانگي و پکيج ها و…… به واسطه ايجاد رسوب شاهد اتلاف انرژي زياد هستيم .

 10-  رسوب ايجاد شده درسيستم هاي آب خوري طيور نظير نيپل که در پايان دوره با مصرف مبالغ هنگفتي با مواد شيميايي رسوب زدايي مي شود.

سیستم رسوب زدایی از لوله‌ها با استفاده از تکنولوژی پالس الکتریکی


جلوگیری از رسوب گذاری در لوله ها با استفاده از تکنولوژی پالس الکتریکی (Impulse Technology) یکی از روش های نوین و کارآمد می باشد که بدون استفاده از مواد شیمیایی و نمک‌، از رسوب‌گیری لوله‌ها جلوگیری می‌کند. با این روش رسوب‌ها مانند پودر نرمی توسط آب شسته می‌شوند. از ویژگی‌های این تجهیزات می‌توان به موارد زیر اشاره نمود:

  • ‌این سیستم قابل نصب بر روی همه لوله‌ها با جنس‌های مختلف مانند: آهن، مس، استیل، پلاستیک، PVC، PE-X، لوله‌های ترکیبی و غیره می‌باشد.
  • ‌به سادگی و بدون برش لوله بر روی آن نصب می‌شود.
  • ‌این سیستم با استفاده از پالس‌های الکتریکی ویژه ای کار می‌کند و از خاصیت مغناطیسی استفاده استفاده نمی‌کند.
  • ‌نیاز به مراقبت و نگهداری ندارد.

رسوب زدایی لوله ی فاضلاب


گرفتگی لوله های ظرف شویی، گرفتگی لوله های حمام و توالت در منازل قدیمی یکی از مشکلات دامن گیر برای اعضای ساکن آپارتمان ها ساختمان های قدیمی می باشد. استفاده ی طولانی مدت از لوله ها و گذشت زمان طولانی از نصب لوله ها موجب گرفتی آن خواهد شد. این رسوبات موجب شده که جداره ی لوله از مواد زائد پوشیده شود و راه عبور فاضلاب کوچک و کوچکتر گردد. در موارد گرفتگی شدید بسته شدن کامل راه فاضلاب دور از انتظار نیست.

برای از بین بردن رسوبات و لایه های مزاحم در این لوله ها روش های مختلفی پیشنهاد می شود که در ادامه به آن ها می پردازیم.

نکته ی مهم: برای از بین بردن رسوبات لوله از به کاربردن وسایل نوک تیز که موجب سوراخ شدن لوله می شود اجتناب کنید. زیرا در صورت آسیب رساندن به لوله به دردسر بزرگتری دچار خواهید شد.

رسوب زدایی لوله ی آشپزخانه


لوله های آشپزخانه عمدتا به دلیل جمع شدن چربی ها به وجود می آیند. رسوب زدایی از لوله های آشپزخانه کار مشکلی نیست زیرا چربی ها و مواد غذایی با استفاده از آب گرم و یا یک اسید مناسب از بین می روند.

در صورتی که گرفتگی لوله ی فاضلاب شدیدتر باشد بکارگیری اسید قوی نیز چاره ی کار نخواهد بود. معمولا رسوب زدایی از لوله های حمام کار آسانی نیست. در صورتی که استفاده از اسید نتواند کمکی کند بهترین راهکار برای از بین بردن رسوبات لوله های فاضلاب استفاده از دستگاه های مخصوص با سر فنر های متناسب با لوله می باشد.

دستگاه های مورد استفاده توسط شرکت های لوله بازکنی این قابلیت را دارند تا هر گونه گرفتگی را بدون آسیب رساندن به سیستم لوله کشی فاضلاب براحتی از بین ببرد.

رسوب برداری لوله های آب شرب


جدید ترین وارزان ترین روش حذف واز بین بردن رسوب لوله ها ، با استفاده از محلول جدید وکاملا قلیایی گرفتگی ورسوب لوله های آب سرد وگرم را برطرف کرده ودیگر نیازی به لوله کشی روکار وجدید ندارید.

 کاربردهای ماده

 الف) پیشگیری از ایجاد رسوب
ب)رسوب برداری
ج) جلوگیری از خوردگی

 در سیستم های تاسیساتی سیالات شامل : برج های خنک کننده، دیگ های بخار، مبدل های حرارتی، تاسیسات برودتی، رادیاتورها، فن کوئل ها، لوله کشی ها و …

 در گذشته رسوب زدایی عمل مشکلی بوده است. رسوب زدایی مکانیکی نیاز به توقف سیستم و باز و بسته کردن تجهیزات داشته اند. پاک کننده های اسیدی خورنده نظیر اسیدهیدروکلریک مشکلات ایمنی و سلامتی به همراه داشته و شایان ذکر است که خطراتی نظیر تأثیرات خسارت زا بر روی عمر تاسیسات ناشی از خوردگی فلزات نیز وجود دارد.

این محلول دارای یک تکنولوژی جدید با فرمولاسیون ویژه برای تمیز کردن رسوبات از تجهیزات گرمایشی و سرمایشی است. راندمان تاسیسات را افزایش، هزینه را پایین، انرژی را ذخیره، زمان توقف را حذف و عمر استفاده از تجهیزات را افزایش می دهد.

 خوردگی در فلزات ایجاد نمی کند، فلز را سوراخ نمی کند و هیچ گونه تاثیر مضری بر روی موادی نظیر فولاد، آهن، مس، پلاستیک ، فیبر، تفلون و یا دیگر مواد موجود در تجهیزات یا سیستم ها بر جای نمی گذارد. شما می توانید تجهیزات را بدون توقف کردن تمیز کنید.

لوله کشي در نيروگاه ها

یک سيستم  PIPING  -پایپینگ-  شبيه رگ ها و مویرگ ها می باشد.آنها حمل کننده خون حياتی تمدن امروزین می باشند.در شهر های مدرن آنها انتقال دهنده آب از منبع به نقاط توزیع می باشند،مواد زائد را از ساختمان های مسکونی و اداری به سمت سيستم های تصفيه یا سيستم های دفع، انتقال می دهند.یا مانند خطوط لوله که نفت را از چشمه های نفتی به سمت محل ذخيره سازی یا به سمت پالایشگاه ها برای پالایش می برند.خطوط توزیع و انتقال گاز طبيعی که آن را از مخازن ذخيره سازی به سمت محل استفاده(مانند نيروگاه،محل های صنعتی،اجتماعات مسکونی و اداری.) می برند.

در کارخانه های شيميائی ،کارخانه های توليد کاغذ،کارخانه های توليد مواد غذائی و دیگر صنایع مشابه از سيستم هایPIPING    برای انتقال و حمل مایعات،موادشيميائی،آميزه ها،گازها،بخارها و جامدات از جائی به جای دیگر استفاده می شود.
شبکه PIPING  حفاظت از آتش در ساختمان های مسکونی، اداری و صنعتی حمل کننده مواد خاموش کننده آتش نظير آب،گاز و مواد شيميائی برای حفاظت از جان و مال بکار می رود.سيستم های PIPING  در نيروگاه های گرمائی حمل کننده بخار پر فشار و داغ برای توليد برق می باشند.دیگر سيستم های PIPING  در نيروگاه ها حمل کننده آب کم فشار و پر فشار،مواد شيميائی،بخار کم فشار و مواد چگال شده هستند.سيستم های PIPING  پيشرفته برای فرایند ها و حمل مواد شيميائی خطرناک و سمی مورد استفاده هستند.سيستم های PIPING  فاضلاب وسيلاب ها حمل کننده حجم زیادی از آب می باشند.

طبقه‌بندی نیروگاه ها


طبقه‌بندی نیروگاه‌ها براساس نوع سوخت مصرفی و عامل محرک به صورت زیر است.

طبقه‌بندی از نظر نوع منبع انرژی

  • نیروگاه هسته‌ای که از یک راکتور هسته‌ای برای تولید گرما و چرخاندن توربین‌های بخار استفاده می‌کند.
  • نیروگاه سوخت فسیلی که انرژی گرمایی مورد نیاز را از سوزاندن سوخت‌های فسیلی مانند نفت، گاز طبیعی یا زغال سنگ تأمین می‌کند.
  • نیروگاه‌هایی که از منابع انرژی‌های تجدید پذیر استفاده می‌کنند وانرژی مورد نیاز خود را از انرژی بادی، انرژی خورشیدی، انرژی جزر و مد دریا، انرژی حرارتی موجود در آبهای اعماق زمین، و بیومس (سوزاندن ضایعات مزارع نیشکر، زباله‌های شهری، بیوگازها و دیگر منابع این چنینی) تأمین می‌کند.

طبقه‌بندی از نظر نوع عامل محرک

  • توربین بخار: در این دستگاه‌ها از فشار دینامیکی بخار برای چرخاندن پره‌های دستگاه استفاده می‌شود. تقریباً همه توربین‌های بزرگ غیر آبی از این نوع هستند.
  • توربین گازی: در این دستگاه‌ها از گاز به عنوان عامل محرک استفاده می‌شود. به عبارت دیگر این توربین‌ها از فشار گازهای ناشی از سوختن سوخت‌ها برای به حرکت درآمدن استفاده می‌کنند. مزیت این توربین‌ها در قابلیت راه‌اندازی سریع آنهاست و از این رو برای جبران مصرف بالا در ساعات اوج مصرف (ساعات پیک) از آنها استفاده می‌شود اما با این حال هزینه‌های مربوط به این توربین‌ها بالاست و بنابراین استفاده از آنها محدود است.
  • چرخه مرکب: در این چرخه از ترکیبی از توربین‌های گازی و بخار استفاده می‌شود به این ترتیب که با سوختن سوخت از گازهای ایجاد شده برای به حرکت درآوردن توربین‌های گازی و از گرمای تولیدی از سوختن برای بخار کردن آب و به حرکت درآوردن توربین‌های بخار استفاده می‌شود. استفاده از این روش به علت بازده بالای آن به سرعت در حال افزایش است.
  • موتور احتراق داخلی: به طور کلی از این موتورها برای تولید انرژی الکتریکی در مقیاس‌های کوچک استفاده می‌شود. کاربرد این موتورها تنها به مناطق دورافتاده و سامانه‌های پشتیبانی مورد استفاده در بیمارستان‌ها، ساختمان‌های اداری و مراکز حساس محدود می‌شود. سوخت مورد استفاده در این موتورها را گازوئیل، نفت سنگین، گاز طبیعی و بیوگاز تشکیل می‌دهد.

فرایند طراحی لوله کشی نیروگاه ها


اقدام بنیادی در طراحی، تشکیل پیکربندی خطوط لوله کشی و سایززنی لوله هاست به نحوی که دبی را تامین کند، امنیت بالایی داشته ؛ در ضمن از لحاظ اقتصادی نیز مقرون به صرفه باشد. گام های طراحی خطوط لوله شامل مراحل زیر می باشد.

  • تعیین مشکلات که شامل موارد زیر است:
  1. ویژگی های سیال حامل از جمله حد ماکزیمم و حد مجاز سرعت، محاسبه افت فشار
  2. محل دفن لوله و مقصد آن، محل سپراتور در ایستگاه ها
  3. طراحی کدهای دنباله دار و مواد مورد استفاده آن
  • تعیین مسیر لوله های اولیه، طول خط و اختلاف فشار استاتیکی
  • تعیین قطر لوله ها بر اساس حد افت فشار مجاز
  • آنالیز سازه:
  1. ضخامت لوله ها
  2. آنالیز استرس
  • پشتیبانی تجزیه تحلیل ساختاری بر اساس لنگرهای خمشی
  • تهیه نقشه ها، مشخصات و گزارشات طراح: تهیه نقشه شامل موارد زیر می باشد:

لوله کشی بخار

در طراحی لوله های بخار عواملی چون سایش بخار، سرعت، دما و افت فشار و عوامل بسیاری نقش دارد. برای انتقال جریان های بخار قطر لوله ها بزرگتر است. بخار خارج شده از سپراتور شامل گازهای غیر قابل تراکم، کلرید ها و دیگر  گونه های شیمیایی است که می تواند در طول لوله ، توربین و سایر تجهیزات خوردگی ایجاد کند. این مواد شیمیایی محلول در میعانات می تواند از طریق تله های بخار جدا شده یا از سیستم تخلیه درین شوند. در لوله های انتقال، سرعت مجاز بخار 40 m/s و افت فشار نیز بر طبق معادله دارسی وایسباخ و کلبروک محاسبه می شود.

قطر لوله های بخار بر اساس سرعت، افت فشار و هزینه ها تعیین می شود. سیال با سرعت پایین معمولا افت کمی نیز دارند اما در لوله های با قطر زیاد عبور می کنند در مقابل سیال با سرعت بالا که افت بالایی نیز دارد از لوله های با قطر کوچک عبور می کند.

سپراتور

سپراتور یا جدا کننده دستگاهی است که بخار را از آب جدا می کند. این کار برای جلوگیری از برخورد بخار به پره های توربین انجام می شود تا فرسایش به حداقل برسد. معمولا زمانی که از مولد های بخار افقی استفاده شود، سپراتور اجزای آب و بخار را جدا می سازد. یکی از محل های نصب سپراتور، نزدیک توربین است.  مزیتش این است که فشار کاری کمتری نیاز دارد.

کاربرد لوله پلی اتیلن در نیروگاه‌ها


لوله پلی اتیلن  بهترین انتخاب جهت انواع سیستم‌های لوله‌کشی صنعت انرژی و نیروگاهی است. حساس‌ترین قسمت نیروگاه‌های تولید برق سیستم‌های خنک کننده‌ی لوله‌های آب می‌باشد .اگر سیستم خنک کننده دچار مشکل شود امکان آن وجود دارد که کل نیروگاه از کار بیافتد. لوله پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE)  یک انتخاب ایده‌آل برای نیروگاه‌های برق و نیروگاه‌های هسته‌ای به شمار می‌آید. پلی اتیلن دارای مقاومت سایشی بسیار بالایی است. در حقیقت آزمایشهای آزمایشگاهی اثبات کرده‌اند که لوله پلی اتیلن با چگالی بالا ( HDPE ) می‌توانند از 3 تا 5 برابر بیشتر لوله‌های فولادی عادی و یا با کیفیت بالا بیشتر دوام بیاورند.
در 21 جولای سال 2009 موسسه انرژی هسته ای آمریکا استفاده از لوله‌های پلی اتیلن HDPE را در نیروگاه‌ها به رسمیت شناخت, این حرکت به سمت لوله های پلی اتیلن تکجداره با دانسیته بالا را باید به عنوان نشانه‌ای برای سایر حوزه‌ها برای پیوستن به این حرکت دانست.

لوله پلی اتیلن دمای بالا PE-RT تک جداره دارای کاربرد گسترده ای برای سیستم های خنک کننده نیروگاه های برق دارد می توان بر این اساس این لوله ها را به صورت جوش حرارتی یا اتصال مکانیکی به همدیگر متصل نمود. لوله پلی اتیلن دمای بالا (PE-RT) تک جداره گشاینده یک افق جدید است که تمامی محدودیت های لوله های پلی اتیلن معمول بدلیل توانایی کار در دمای پایین تر و لوله های فلزی به دلیل رسوب گذاری و زنگ زدگی در آن رفع شده و اجازه استفاده از تمامی مزیت های سنتی لوله پلی اتیلن مانند انعطاف پذیری های اجرایی و سطح داخلی کاملا براق به اضافه کارکرد در دمای بالا و پایداری فوق العاده در دمای بالا برای لوله های پلی اتیلنی به آن اضافه شده است

نحوه لوله کشي فن کويل

فن کویل یا واحد فن کویل دستگاهی جهت سرمایش و گرمایش و به طور کلی تهویه مطبوع در ساختمان های مسکونی، تجاری و صنعتی می باشد. فن کویل ها معمولاً به دو صورت مورد استفاده قرار می گیرند.در حالت اول فن کویل فقط حرارت و برودت مورد نیاز را تامین می‌کند و هوای تازه توسط هوارسان مرکزی و به وسیله کانال‌های توزیع هوا در سطح محل منتشر می گردد تا تهویه مناسب در محل مورد نظرانجام گیرد. در این حالت میزان بار سرمایی وگرمایی توسط ترموستات به کار رفته در فن کویل و با خاموش و روشن شدن فن تنظیم می گردد. در حالت دوم علاوه بر تامین حرارت و برودت مورد نیاز، وظیفه تامین هوای تازه را نیز به عهده دارد. بدین صورت که فن دستگاه، هوای تازه را از طریق دریچه تعبیه شده در پشت فن کویل گرفته و در محل پخش می کند.از محاسن این روش می توان به کاهش هزینه‌های مربوط به سیستم هوارسان مرکزی و متعلقات مربوطه اشاره نمود و عدم فیلتراسیون هوای تازه از معایب این روش می باشد.

اجزای تشکیل دهنده فن کويل


یک فن کویل از اجزای زیر تشکیل شده است:

1-فن

2-کویل های گرمایش و سرمایش

3-فیلتر هوای قابل تعویض یا قابل شستشو

4-شیر فلکه

5-شیرهواگیری

در فن کویل‌ها درجه حرارت توسط ترموستات و مقدار رطوبت توسط هیومیدستات و مقدار هوا توسط فن و مقدار هوای تازه به روش های متداول کنترل می شود.

سایز لوله های فن کویل


لوله کشی فن کویل ها معمولا به دو شکل انجام می گردد که البته در ساختمان های اداری و تجاری معمولا سیستم دو لوله ای مرسوم می باشد :

۱-در فن کوئل ۲ لوله ای , یک لوله جهت رفت و یک لوله جهت برگشت آب تعبیه گردیده است.لوله ها ی تعبیه شده در یک زمان معین جهت سرمایش و یا فقط جهت گرمایش استفاده می شوند.و البته یک لوله جهت انتقال آب کندانس و درین نصب می گردد .

۲- در فن کویل های مجهز به ۴ لوله , ۲ لوله برای رفت آب و ۲ لوله جهت برگشت آب تعبیه گردیده است، این فن کوئل ها توانایی وارد کردن همزمان آب سرد و گرم به کویل ها را دارند و همزمان می توانند بخشی از محیط را سرد و بخشی دیگر از محیط را گرم نمایند.

به طور معمول قطر لوله های رفت و برگشت ( انشعاب ) برای فن کوئل ها به صورت زیر محاسبه می گردد:

فن کوئل های ۲۰۰   => سایز ½ اینچ
فن کوئل های ۳۰۰ و ۴۰۰ => سایز ¾ اینچ
فن کوئل های ۶۰۰ و ۸۰۰ و ۱۰۰۰ => سایز ۱ اینچ
فن کوئل های ۱۲۰۰ و کانالی های تا ۱۸۰۰ => سایز  ¼۱  اینچ.

لوله برگشت فن کوئل را نیز مانند لوله رفت توسط دبی و افت فشار سایز میزنند . افت فشار مناسب برای سیستم های تابستانی ۳ تا ۳٫۵ فوت به ازای ۱۰۰ فوت طول لوله و سیستم های زمستانی ۲٫۵ فوت ، در ضمن هم ارز طولی اتصالات را نیز باید به این اضافه کرد.

قطر لوله درین را نیز با توجه به قطر لوله رفت فن کویل می توانید در نظر بگیرید مطابق زیر:

از قطر لوله ۱/۲ تا (۱/۲)۱ اینچ ……. لوله درین ۱/۲ اینچ
از قطر لوله (۱/۲)۲ تا ۲ ………. لوله درین ۳/۴
از قطر لوله ۳ تا ۴ ……….. لوله درین ۱
قطر لوله ۵ ……………….. لوله درین (۱/۴)۱
قطر لوله ۶ ……………….. لوله درین (۱/۲)۱

نحوه لوله کشی فن کویل


لوله کشی فن کویل و یا تجهیزات پخش کننده گرما مانند فن کویل به طور کلی به سه دسته تقسیم می شوند:

  1. لوله کشی فن کویل 1 لوله
  2. لوله کشی فن کویل 2 لوله
  3. لوله کشی فن کویل 4 لوله

در لوله کشی فن کویل از یک لوله تخلیه یا درین نیز استفاده می شود که در هر سه دسته بندی مشترک و الزامی است. لوله درین را جز لوله های مورد بحث این سیستم لحاظ نکرده و طبق متد و روش مشخص انجام می شود.

  • لوله کشی فن کویل تک لوله: در این سیستم لوله کشی فن کویل از یک لوله جهت گردش آب در تجهیزات استفاده می شود. این روش به دو شکل انجام می شود: یا تجهیزات بصورت سری در مدار لوله کشی قرار گرفته و آب در آنها گردش می کند و یا یک لوله از خط اصلی وارد دستگاه شده و خروجی آب از فن کویل توسط قطعه خاصی به مسیر اصلی بازگشت داده می شود.

در روش اول دستگاه های ابتدایی گرما و یا سرمای بسیار مناسب داشته اما با گذر آب از هر دستگاه تبادل انرژی کمتر می شود. این سیستم لوله کشی فن کویل در فضاهای کوچک و با حداکثر 2 یا 3 دستگاه انجام می شود و بسیار کم کاربرد است.

در روش دوم از یک قطعه اجکتور استفاده کرده و آب خروجی از فن کویل را به خط اصلی متصل می کند.از این روش هم نمی توان در سیستم های بزرگ استفاده کرد و اگر فاصله و تعداد دستگاه های فن کویل زیاد باشد راندمان بسیار کمی خواهد داشت. هزینه کمتر لوله کشی فن کویل، سهولت کار و صرف زمان کمتر از مهمترین مزایا این روش لوله کشی فن کویل می باشد.

  • لوله کشی فن کویل 2 لوله: در این روش لوله کشی از دو لوله رفت و برگشت استفاده می شود که در فصل زمستان حامل آبگرم یا داغ، در فصل تابستان حامل آب سرد می باشند. این روش لوله کشی فن کویل پر کاربرد ترین روش بوده و از نظر اقتصادی و راندمان بسیار مناسب می باشد اما معایب و محدودیت هایی نیز دارد و به عنوان مثال برای تغییر فصل از گرمایش به سرمایش یا بالعکس حتما باید این کار از موتورخانه مرکزی انجام شود.

لوله کشی فن کویل 2 لوله به 2 روش انجام می شود:

  1. لوله کشی فن کویل با برگشت مستقیم: در این روش آب برگشتی از هر دستگاه پخش کننده حرارت مستقیما وارد لوله برگشت شده، مسیر حرکت به سمت موتورخانه را طی می کند. در این لوله کشی دستگاه پخش کننده حرارتی که به موتورخانه نزدیکتر است نسبت به دستگاه های دیگر طول لوله رفت و برگشت کمتری (افت فشار کمتری در مسیر) دارد، در نتیجه آب در مدار دستگاه راحت تر و بیشترسیرکوله شده، در مدارهای دستگاه های دورتر کمتر جریان می یابد. این روش لوله کشی برای جایی که دستگاه های پخش کننده حرارت دارای افت فشارهای نامساوی(مثل فن کویل ها هستند و هر کدام نیز یک شیر تنظیم Balancing valve) دارند، توصیه می شود.
  1. لوله کشی فن کویل با برگشت معکوس: اگر دستگاه های پخش کننده حرارت دارای افت فشارمساوی و یا تقریبا مساوی باشند لوله کشی با برگشت معکوس برای آنها پیشنهاد می شود. در این سیستم آب برگشتی از دستگاه ها در جهت حرکت آب در لوله رفت حرکت می کند تا لوله برگشت آب آخرین دستگاه نیز به آن متصل شود، پس از آن آب به سمت موتورخانه حرکت خواهد کرد. در این سیستم لوله کشی مجموع لوله های رفت و برگشت برابر هستند، در نتیجه افت فشار در مدار لوله کشی برای تمام دستگاه ها مساوی است. اگر افت فشار آب در خود دستگاه ها نیز مساوی یا تقریبا مساوی باشد، مقدار آب در هر مدار متناسب با قطر لوله محاسبه شده جریان خواهد یافت. لازم به ذکر است سیستم لوله کشی بیشتر ساختمان ها به این روش انجام می شود.
  • لوله کشی فن کویل 4 لوله مانند لوله کشی به روش دو لوله است، با این تفاوت که لوله های سیستم سرمایش و گرمایش جدا از هم به فن کویل یا دیگر تجهیزات پخش کننده متصل می شوند. در این نوع سیستم لوله کشی فن کویل معمولا هر جفت لوله به یک کویل مخصوص خود متصل می شود.

 

لوله کشي مخازن آب

عدم تناسب زیرساخت های تاسیسات شهری با جمعیت شهر نشین ، در کنار الگوی نامناسب مصرف آب شهروندان ، بسیاری از شهرهای کشور را با افت فشار آب شبکه مواجه ساخته است. محدود شدن روزافزون منابع آب زیر زمینی به دلیل اضافه برداشت در کنار کاهش نزولات آسمانی بر مشکلات تامین آب در بسیاری از نقاط کشور افزوده اند.

افت فشار شبکه آبرسانی در بسیاری از شهرها موجب شده است آب با فشار کافی به طبقات سوم و چهارم و بالاتر نرسد. تا قبل از اجرایی شدن قانون منع نصب مستقیم پمپ روی شبکه آبرسانی ، بسیاری از هموطنان با نصب مستقیم پمپ اقدام به تقویت فشار آب مجتمع ساختمانی خود می کردند. با افزایش تعداد این پمپ ها اختلالات بسیاری در شبکه آب شهری ایجاد شد .

آنچه عنوان شد مسبب وضع قوانین و استاندادرهای متعددی در سازمان نظام مهندسی ، آب و فاضلاب کشور و شهرداری ها شد تا نصب مخزن با حجم کافی را برای واحدهای مسکونی نوساز را اجباری کنند. همچنین شرکت آب و فاضلاب را واداشت تا با استفاده از ابزارهای قانونی مشترکینی که به صورت مستقیم اقدام به نصب پمپ بعد از کنتور کرده بودند را مجاب به نصب مخزن ذخیره قبل از پمپ در ساختمان های خود کنند.در ادامه با لوله کشی مخازن آب نیز آشنا می شویم.

انواع مخازن


مخازن ازنظر موقعیت نسبت به سطح زمین به دو دسته تقسیم می شوند :

1- مخزن زمینی که در روی زمین به صورت مدفون یانیمه مدفون ساخته می شود.

2- مخزن پایه دار با هوایی که در روی پایه قرار می گیرد.

مخازن توزیع ازنظر موقعیت نسبت به سطح منطقه مصرف کنندگان به طور کلی به دودسته تقسیم می شوند :

1- مخزن سطحی که اختلاف ارتفاع چندانی باسطح منطقه مصرف کنندگان ندارد ومعمولا درسطح زمین مستقر می شود.

2- مخزن مرتفع که بالاتر ازسطح منطقه مصرف کنندگان توسط پایه های بتنی با فلزی (به صورت مخزن پایه دار یا هوایی) ویاتپه ماهورهای داخل واطراف شهر (به صورت مخرن زمینی ) تامین می شود انواع مخازن فلزی پایه دار را نشان می دهد .

مخازن از لحاظ شکل هندسی معمولا به دومنطقه مخازن استوانه ای ومخازن مکعب مستطیلی تقسیم می شوند .از لحاظ برنامه ریزی بهره برداری مخازن به صورت دوقلو ساخته می شوند . به عنوان مثال به جای ساخت یک مخ زن 6000 متر مکعبی دو مخزن 3000 متر مکعبی درکنار هم ویا چسبیده به یکدیگر ساخته می شود.

لوله کشی مخزن آب در پشت بام


یکی دیگر از روش های که آب رو با فشار زیاد به طبقات بدیم  گذاشتن مخزن آب در پشت بام  ساختمان هست بطوری که آب از همکف به ارومی به پشت بام رفته داخل مخزن ریخته و با فشار زیاد که در ارتفاع هست به طبقات می آید.

مزایای این سیستم

  • نیازی به پمپ آب نیست که هزینه بر هست
  • جای رو اشکال نمیکن و در پشت بام هست
  • موقی که آب قطع میشود تا چند ساعت بازم آب برای مصرف در مخزن هست برای ارسال به طبقات
  • این نوع سیستم هزینه بر نیست وبه هزینه کمی در اول کار نیاز دارد

نقشه لوله کشی مخزن یا پمپ آب


دو مسیر مجزا از هم در این نقشه ترسیم شده است.
مسیر 1 جهت استفاده از پمپ آب برای پر کردن مخزن: در این حالت باید فلکه های شماره 1 و 3 باز بوده و فلکه های شماره 2 و4 بسته باشند.
در صورت نیاز به استفاده آب همزمان با پرکردن مخزن ذخیره در واحدهای مسکونی می توان از مسیر مستقیم استفاده کرد، در این حالت باید فلکه شماره 5 را باز نمایید.
مسیر 2 جهت استفاده از پمپ در زمان قطعی آب در واحدهای مسکونی می باشد: که در این حالت باید فلکه های شماره 2 و 4 باز بوده و فلکه های شماره 1 و 3 و 5 بسته باشند.

نکته: تا حدامکان از استفاده از زانو و اتصالات بیش از حد در طول مسیر لوله کشی بدلیل شکست فشار خودداری فرمایید.

به این نکته توجه نمایید که بدلیل پمپاژ آب پرفشار در زمان قطعی آب حداکثر صرفه جویی آب را باید رعایت نمایید.

روش صحیح لوله کشی برای استفاده از مخزن(پمپ) ذخیره آب


اتصال مستقیم آب شهری به پمپ برای کارکرد اتومات دیجیتال الزامی است.
این روش لوله کشی را باید برای کلید اتومات مکانیکی هم به کار ببرید در غیر اینصورت ممکن است پمپ هوا بگیرد و مثل حالتی که پمپ بدون آب مانده باشد ،یکسره کار کند تا بسوزد دلیل هوا گرفتن پمپ این است که معمولا مخزن ذخیره آب نسبت به پمپ ارتفاع چندانی ندارد ( فشار آب مخزن نسبت به پمپ صفر است) ولی فشار آب شهری 1.5 تا 2.5 بار است و این فشار باعث می شود که پمپ هوا نگیرد.
نکته مهم : پمپی که به آب شهری متصل است اصلا نیازی به هواگیری ندارد و فقط پمپ هایی که به تانکر متصل هستند و آب شهری هم به آنها وصل نشده است باید هواگیری شوند.

به عبارت دیگر تمام کسانی که می خواهند از مخزن ذخیره آب استفاده کنند باید همین روش را به کار گیرند و از نظر روش لوله کشی ، فرقی میان اتومات دیجیتال و مکانیکی نیست نصب پمپ اب خانگی ولی نکته مهم اینجاست که اگر برای اتومات دیجیتال جور دیگری لوله کشی کنید اصلا کار نمی کند (اتومات نمی کند) ولی اتومات مکانیکی و مخزن باد در صورت عدم اتصال مستقیم به آب شهری هم به درستی کار می کند ولی فشار بیشتری به پمپ می آید ( اتومات مکانیکی و مخزن باد اصلا برای همین کار ساخته شده اند تا بتوانند آب با فشار صفر مثل تانکرها و استخرها را پمپاژ کنند )

به دلیل ساخت و سازهای بیش از حد در کلان شهر ها و مراکز استان ها و بلند مرتبه سازی ساختمانها،کمبود آب و.. مشکلاتی را برای تقسیم آب و فشار آب این ساختمان ها ایجاد کرده است که روز به روز این مشکل بیشتر می شود.
.
برای رفع این مشکل ساکنین ساختمان ها، به سمت پمپ های آب روآورده اند.این گونه پمپ ها با کمک گرفتن از یک منبع تحت فشار آب یا سنسورهای فشار که به پمپ متصل می شوند آب را با فشارهای قابل تنظیم به داخل لوله کشی ساختمان انتقال می دهند و مقدار کمبود فشار آب را جبران می کنند. انتخاب نوع و ظرفیت پمپ به موارد استفاده، تعداد واحدهای استفاده شونده، طولانی ترین طول مسیر لوله کشی و تعداد طبقات ساختمان بستگی دارد.

 به دلیل وارد نکردن افت فشار به لوله اصلی خیابان و کاهش نیافتن فشار آب همسایگان ابتدا آب را از کنتور به منبع ذخیره آب انتقال می دهیم، سپس پمپ، مقدار آب مورد نیاز خود را از منبع ذخیره به لوله کشی ساختمان پمپاژ می کند. منبع های ذخیره آب از جنسهای گالوانیزه و پلاستیکی با لایه های مختلف ساخته می شود که بسته به موارد نیاز این منبع ها در شکل، اندازه، ضخامت و رنگ های مختلف ساخته می شود.

مقدار آب ذخیره مورد نیاز برای منبع آب، به تعداد واحدها و در مواردی متراژ ساختمان بستگی دارد، که به ازای هر واحد حدودا بین200 تا 250 لیتر می باشد.

سیستم لوله کشی پمپ آب را می توان به صورت مستقیم و ریونسی اجرا کرد که در اجرای ریونسی می توان پمپ یا منبع آب را در زمان خرابی پمپ یا تعویض آن از مدار خارج کرده و آب به صورت مستقیم با فشار کنتور به لوله کشی ساختمان وارد شود.
از دیگر مزیت مهم استفاده از منبع ذخیره آب می توان به ذخیره شدن مقدار آب قابل توجه اشاره کرد که در مواقعی که آب ورودی ساختمان قطع شود می توان برای استفاده های ضروری از 1 الی چند روز بسته به مقدار استفاده آب از منبع ذخیره استفاده کرد.

با نصب صحیح و فنی پمپ آب و منبع ذخیره می توان مشکل فشار کم آب را در ساختمان ها جبران کرد و زندگی آسوده ای داشت نصب پمپ اب خانگی

 

ابزار کار و ابزار آلات لوله کشي

ابزار لوله کشی ، عنصر بسیار مهمی تلقی می گردد . در مورد ابزارها باید دقت داشت که ابزار نباید غیر استاندارد باشد ( چرا که در این صورت ، مثلا رزوه لوله کج می شود و به کل کارایی لوله از دست می رود یا سبب مشکلات بعدی در بهره برداری می گردد. ) لوله کشی عملی سخت و طاقت فرساست و این کار نیاز به ابزارآلات مخصوصی دارد. در ادامه با ما همراه شوید تا به این ابزارها به صورت اجمالی  خواهیم بپردازیم.

ابزارآلات لوله کشی


این ابزارها به صورت اجمالی عبارتند از :

۱- آچار لوله گیر : همان گونه که از نام آن پیداست ، کار این آچار این است که لوله را در اتصالات گرفته و بچرخاند . این آچار در صورتی که درست پیچانده شود ، قفل می شود و لوله را محکم در خود می گیرد. برای سفت کردن لوله می توان به کمک این آچار ، لوله را در جهت عقربه های ساعت چرخاند.

۲- آچار شلاقی : این آچار عملکردی همانند آچار لوله گیر دارد.

۳- آچار زنجیری : این آچار نیز عملکردی کاملا مشابه آچارهای لوله گیر و یا شلاقی داشته و تنها تفاوت آن این است که به کمک این آچار می توان برای باز و بسته کردن لوله های با قطر بزرگ تر نیز بهره جست .

4-انبردست قفلی : از جمله وسایلی هست که برای باز و بسته کردن لوله های سفت به کار می رود. مثلا اگر لوله ای بیش از ده سال بسته باشد و رسوب گرفته باشد ، بسیار مناسب است. چرا که انبردست قفلی گیره هایی داشته که می تواند محکم لوله را در خود بگیرد و بپیچاند. با این حال قطعا به علت گیره ها ، روی لوله رد انبرقفلی یا انبردست قفلی باقی خواهد ماند.

۵- آچار تسمه ای : آچار تسمه ای نیز مانند آچارهای بالا برای باز و بسته کردن لوله استفاده می گردد. تفاوت این آچار در این است که مثلا آچار شلاقی در لوله های مسی نمی تواند مورد استفاده قرار گیرد ( به علت خراب کردن لوله ها ) اما آچار تسمه ای این قابلیت را داراست.

۶- آچار فرانسه : همان گونه که مستحضر هستید ، این آچار می تواند کلیه پیچ های شش گوش و چهارگوش را در سایزهای مختلف باز و بسته نماید.

۷- گیره : گیره لوله کشی ، ابزاری است که از دور تا دور لوله ، آن را در بر گرفته و سبب جلوگیری از چرخش لوله در اثر عملیات حدیده کاری و رزوه کردن لوله می گردد. به علت این که این گیره ، دور تا دور لوله را در بر می گیرد ، لهیدگی در لوله رخ نخواهد داد. در حالی که اگر از گیره معمولی استفاده شود ، به علت این که گیره تنها از دو سمت لوله را میگیرد ، پس از انجام کار شاهد جای لهیدگی روی لوله خواهیم بود.

۸- لوله بر : ابزاری جهت برش لوله در محل دلخواه بوده که پس از این که لوله را با گیره تثبیت کردیم ، به صورت دورانی بارها از روی لوله عبور می کند و لوله را می برد. لازم به ذکر است که این ابزار نسبت به اره ، بسیار کارآمدتر بوده و برش نهایی ، بسیار تمیز تر با ظرافت بیش تری نسبت به یک برش ساده می باشد.

۹- برقوزن : هنگامی که لوله بریده می شود ، در محل بریده شده که دستگاه لوله بر عبور کرده ، لبه های تیز و زوائدی ایجاد می شود. برقوزن می تواند این زوائد را تراشیده و لوله را صاف نماید

۱0- هر گاه در قطعات مختلفی سوراخی ایجاد می شود ، باید اول سطح داخلی این سوراخ ها رزوه شده و پس از آن لوله و یا پیچ در آن جاگیر گردد. برای این عمل رزوه کردن داخل سوراخ از قلاویز استفاده می کنند.

استفاده از جدیدترین ابزار و وسایل لوله کشی آب ساختمان


لوله ي آب مصرفي پس از كنتور به شير قطعو وصل و شير يك طرفه در ورودي ساختمان متصل مي گردد.از آن پس با توجه به شبكه ي لوله كشي وتجهيزات آبرساني مورد استفاده در ساختمان ها ، بسته به اين كه تك واحدي يا مجموعه اي از چند واحد مسكوني ، تجاري و اداري باشد، ادامه ي مسير لوله كشي مي تواند بسيار متنوع باشد . آب معمولا از پايين ترين قسمت شبكه ي لوله كشي با يك انشعاب اصلي نخست به شير تخليه و سپس وارد لوله ي تقسيم كننده مي گردد. آن گاه از اين لوله انشعاب هاي مناسب براي تهيه آب گرم مصرفي و لوله هاي تغذيه آب سرد طبقات و زيرزمين جدا مي گردد. در صورت استفاده از دستگاه سختي گير در سيستم حرارت مركزي و تهويه ي مطبوع ، انشعاب ديگري نيز براي آن در نظر گرفته مي شود. بهتر است يك شير فلكه ي سرشيلنگي نيز براي برداشت آب موتور خانه نصب گردد.لوله ي آب گرم خروجي از منبع آب گرم همراه لوله وارد سرويس ها شده ، وسايل بهداشتي را تغذيه مي كنند. در ساختمان هاي بزرگ تر و چند واحدي ، معمولا يك يا چند مسير براي بالا رفتن لوله هاي آب در نظر گرفته مي شود. هر كدام از لوله هاي بالا رونده در ابتداي مسير بايستي داراي شير فلكه ي قطع و وصل دستي باشد . لوله انشعاب در طبقات نيز بايستي مجهز به شيرفلكه قطع و وصل براي كليه لوله هاي سردو گرم مصرفي باشد. سپس توزيع آب سردو گرم مصزفي در طبقات و واحدهاي جداگانه مشابه سرويس هاي ساختمان قبلي انجام مي گيرد. در صورتي كه استفاده از سقف كاذب امكان پذير باشد بهتر است لوله كشي در هر واحد در داخل سقف كاذب همان طبقه انجام گيرد.

 اتصالات مربوط به لوله کشی


لوله کشی اتصالات مختلفی دارد که هر کدام برای منظوری استفاده می شوند . بدون اتصالات به هیچ عنوان نمی توان لوله را به مسیر دلخواه هدایت کرد. در این میان این اتصالات عبارتند از:

  • مهره ماسوره ها : مهره ماسوره ها در لوله کشی بسیار متداول هستند . مهره ماسوره ها ساختاری سه تکه یا به اصطلاح سه پارچه دارند که دو تکه ی آن با توجه به رزوه ی آن ها روی دو لوله (که می خواهیم آن ها را به هم وصل کنیم ) سوار می شوند و قسمت وسطی به صورت یک پل ، این دو قسمت را به هم وصل می نماید. مهره ماسوره ها قطرهای مختلفی دارند.
  • لوله مغزی : یکی دیگر از عناصر لوله کشی لوله مغزی ها هستند . لوله مغزی ها ، لوله هایی هستند که کم تر از ۳۰ سانتی متر طول داشته و دو سر آن رزوه شده اند . برای همین تعویض آن ها به مراتب آسان تر خواهد بود.
  • سه راه ها : به جرئت می توان گفت سه راه ها متداول ترین عنصر در لوله کشی ساختمان هستند . سه راهی های لوله کشی باعث می شوند که در مسیر حرکت لوله بتوان به یک بخش آبرسانی کرد. البته سه راه ها هم انواع مختلفی دارند . برخی سه راه ها برای گوشه دیوار طراحی شده اند ، و در برخی هم هر کدام از راه های سه راهی اندازه های متفاوت دارند . یکی از اصول بسیار مهم در لوله کشی ساختمان ، این است که شخصی که لوله کشی را انجام می دهد آن قدر تصور ذهنی قوی داشته باشد که با یک نگاه بتواند تشخیص دهد که چه قطعاتی مورد نیاز است و حداقل تخمین آن حدودا درست دربیاید.
  • درپوش ها : برای بستن لوله هایی که در انتهای خود رزوه مادگی دارند و یا لوله های بوشن دار ، مورد استفاده قرار می گیرند ، درپوش ها دو نوع چهارگوشه و شش گوشه دارند که نوع چهارگوشه برای بستن لوله های با قطر کوچک تر و نوع شش گوشه برای لوله های به نسبت بزرگ تر مورد استفاده قرار می گیرد.

تفاوت لوله pvc با upvc در لوله کشی

PVC یکی از پرکاربردترین انواع پلاستیک‏ ها در صنعت است. لوله‏ های پلاستیکی قابل اشتعال هستند و اکثر آن‏ها آتش را گسترش می‏دهند. اما یکی از ویژگی‏هایPVC آن است که آتش را بر روی لوله پخش نمی‏کند بلکه فقط همان نقطه‏ ای که در آتش قرار گرفته سوخته و از بین می‎رود.

لوله‏ های PVC دارای معایبی نیز می‏باشند از جمله اینکه در درجه حرارت‏های صفر و زیر صفر به شدت ترد و مستعد ترک‏ خوردگی می‏شوند. همچنین در صورتی که در معرض تابش بیش از حد آفتاب با اشعه ‏ی ماوراء بنفش قرار گیرند کیفیت خود را از دست می‏دهند. لوله‏ های PVC به هیچ عنوان برای سرویس‏های آبگرم مناسب نمی‏باشند.

یو پی وی سی (UPVC) مخفف کلمه انگلیسیUnplasticized Poly Vinyl Chloride و موادی سخت است که به علت اقتصادی و انعطاف پذیر بودن بیشتر برای لوله کشی آب و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد.
پی وی سی سخت ( UPVC) با اضافه کردن مواد افزودنی شامل  تثبیت کننده ها و روغن‌های روان ساز به پی وی سی و حذف عناصر نرم کننده از پی وی سی تشکیل می شود. امروزه مصرف و کاربردهای سیستم‌های لوله کشی UPVC   در صنعت در حال گسترش است و عملکرد بالای لوله و اتصالات UPVC به عنوان ماده اصلی مورد استفاده در انتقال سیالات صنعتی و فرایندهای شیمیایی  اثبات شده است.

این دو نوع لوله ها تفاوت اندکی در امور لوله کشی دارند که در ادامه به بررسی هر کدام از آن ها به صورت جداگانه می پردازیم.

چرا PVC؟


 پی وی سی به خصوصیات منحصر به فردی که داردازقبیل تحمل ضربه، مقاومت در مقابل تغییرات دما و رطوبت، عدم زنگ زدگی و خوردگی بر اثر اسیدها، و همچنین عایق الکتریکی و ضد آتش سوزى بودن باعث انتخاب برای استفاده در صنایع می باشد. پی وی سی یکی از نادر پلیمر هایی است که حامل اتم کلر می باشد که این امر باعث نسوز بودن پی وی سی ماده در کلاس B1 و قرار گرفتن این نسوز ها شده است. پی وی سی در ۴۵۵ درجه سانتیگراد شروع به سوختن می کند اما به محض جدایی از منبع آتش خود به خود خاموش می گردد.

 ویژگی ها

به طوری که می دانیم اکثر تلفات جانی در آتش سوزی ها ناشی از خفگی و مسمومیت می باشد که در اثر تجمع گازهای سمی در زیر شیروانی ها و بر اثر تشدید حرارت، باعث بزرگ شدن حریق و ازدیاد خسارات می باشد. بخاطر پیوند کلر با کربن در پی وی سی این ماده عملاً در معرض اکسیداسیون قرار نمی گیرد و در مقابل اثر تخریب اشعه یو وی خورشید عمر طولانی دارد. پی وی سی به علت ساختار خود در مقابل اسیدها و بازها و انواع مواد شیمیائی و همچنین بخارات آن ها مقاوم می باشد. پی وی سی قابلیت رنگ پذیری بالایی دارد. پی وی سی صد در صد قابل بازیافت بوده لذا دوست طبیعت است و همچنین چون در اثر تابش نور آفتاب داغ نمی شود اثر گلخانه ای را تشدید نمی کند.

انواع لوله PVC

لوله‌های PVC در انواع مختلف تولید میشوند که می توان آنها را به 2 دسته کلی زیر تقسیم نمود:

  • لوله PVC پوش فیت یا اورینگی

Pushfit U-PVC جدیدترین سیستم فاضلابی دنیاست که امروزه در تمام کشورهای صنعتی و پیشرفته به کار گرفته می‌شود. سرعت عمل در نصب، کارایی بی نظیر و عمر طولانی این نوع محصول موجب آن شده است که در سرتاسر دنیا، سیستم های فاضلابی سنتی (چدن) بتدریج جای خود را به سیستم لوله PVC پوش فیت جدید بدهند.
سیستم پوشفیت علاوه بر آنکه باعث سرعت و سهولت در نصب می‌شود، اثر نشست های ساختمانی را خنثی می‌کند و مانع از بروز نشتی می‌گردد. استفاده از نوعی PVC فشرده و مقاوم موجب استحکام هرچه بیشتر این محصول شده و عمر طولانی آن را تضمین می‌نماید.

  • لوله PVC چسبی یا لوله پلیکا

این نوع لوله‌های پی وی سی در انواع فشار تولید می شوند و می توان از آنها برای انتقال سیالات با فشار بالا نیز استفاده نمود. تنوع اتصالات لوله‌های PVC را می توان از مزیت های این نوع لوله ها دانست که هر کاربردی را تحت پوشش خود قرار میدهند. در کنار این مزایا، سطوح صاف و صیقلی داخل لوله‌ها، ناهمواری سطحی را به صفر رسانده که در نتیجه جریان سیالات با سهولت و سرعت انجام می‌پذیرد. همین امر مانع از تجمع پس ماند (ته مانده) فاضلابی و ایجاد رسوب کلسیمی می‌گردد و در نتیجه هرگز شاهد گرفتگی لوله نخواهید بود.

تکنیک‌های شکل دادن لوله پلیکا و اتصالات لوله pvc

  • مخلوط کن‌های پودری
  • دستگاه‌های ژلیفیکاسیون
  • دستگاه‌های فرم دادن
  • کلندر ها
  • شکل دادن در فشار کم
  • قالب گیری به روش تزریقی برای تولید اتصالات پلیمری
  • اکستروژن وشکل دادن حرارتی برای تولید لوله های پلیمـــری .

خصوصیات لوله یو پی وی سی


۱- نصب و حمل و نقل آسان: وزن کم لوله های UPVC باعث کاهش مشکلات حمل و نقل دستی آنها، آسان تر شدن کار با این لوله ها در محل کار، قدرت مانور نصب در فضاهای کوچک، صرفه جویی در وقت و هزینه و کاهش خطرات محیط کار می شود.

۲– مقاوم در برابر آتش: لوله های UPVC از پلیمری ذاتاً بازدارنده و ضد آتش ساخته شده است که به سختی مشتعل و به محض دور شدن منبع گرما، سوختن آن متوقف می شود. در مقایسه با سایر پلاستیک ها پی وی سی از نظر قابلیت احتراق، اشتعال، گسترش شعله و انتشار حرارت کمتر عملکرد بهتری دارد.

 ۳- سازگاری با محیط زیست: بیش از ۵۰% محتوای پی وی سی از نمک که منبعی تجدید شدنی است. مشتق می شود؛ و این بدین معنی است که پی وی سی نسبت به سایر پلیمرها کمتر از منابع غیر قابل تجدید بهره می گیرد.

۴- عایق الکتریکی و حرارتی: لوله های پی وی سی به دلیل عدم عبور الکتریسیته ماده ای عالی برای کاربردهای الکتریکی هستند. این لوله ها عایق حرارتی مطلوبی نیز می باشد.

۵-  مقاوم در برابر خوردگی: لوله های UPVC در برابر خوردگی های سطح خارجی در زیر خاک به اندازه ی خوردگی سطح داخلی مقاوم هستند و با اسیدها، بازها، نمک ها، باکتری ها و بیشتر مواد شیمیایی موجود در خاک و با مایع گذرنده در داخل لوله واکنش نشان نمی دهند. بدین سبب در این لوله ها نیازی به پوشش های خاص ضدخوردگی نیست. برای فاضلاب بهداشتی، لوله ی UPVC در برابر تمامی مواد شیمیایی موجود در فاضلاب های خانگی و صنعتی(شهری) مقاوم است.

۶-  ضریب اصطکاک و افت فشار ناچیز: دیواره صاف داخلی لوله ی  UPVCباعث کاهش اصطکاک با سیال و ناچیز شدن مقاومت در برابر جریان (و در نتیجه انتقال بهتر سیال) می شود. بنابراین نیاز به تمیزکاری و نگهداری لوله ها و هزینه های عملیاتی کاهش می یابد. در بخش مجاری کابل های برقی و مخابراتی نیز به همین دلیل عبور دادن کابل ها در طول لوله به آسانی صورت می گیرد.

۷-  حفظ کیفیت آب: در بخش آبرسانی، لوله های UPVC ، آب را با همان پاکی و خلوص اولیه، بدون ایجاد هیچ تغییری در بو و مزه انتقال می دهند. این لوله ها دارای استانداردهای متعددی از مؤسسات بین المللی AWWA,EN,ISO,DIN و . . . جهت استفاده در انتقال اب آشامیدنی هستند.

۸-  اتصال نفوذ ناپذیر: برای کاربردهای آبرسانی و فاضلاب بهداشتی لوله های UPVC با استفاده از اتصال چسبی و همچنین اورینگی کاملاً به یکدیگر متصل می شوند به گونه ای که امکان نشت وجود ندارد. لوله های UPVC تنها لوله های پلیمری هستند که به هر سه روش چسبی، اورینگی و جوش قابل اتصال به یکدیگر می باشند.

۹- استحکام: در صورت طراحی و نصب درست، لوله های UPVC قابلیت تحمل فشار خارجی بالایی را دارند.(بر اساس استانداردهای بین المللی و ملی تا فشار ۲۵ بار) همچنین این لوله ها قابلیت تاب یا خم برداشتن بدون شکستن را داشته و این امر آنها را بیش از پیش در برابر جابجایی زمین به سبب خاک های سست و یا زلزله مقاوم می گرداند.

 

مزیت لوله های پوش فیت فاضلاب نسبت به لوله های پلیکا و پلی اتیلن در لوله کشی

پوش فیت سیستم لوله کشی فاضلاب ساختمانی است که هریک از اتصالات و لوله ها در یک سو دارای سوکتی می باشد. که در آن یک حلقه آب بندی جای دارد و می توان انتهای بدون سوکت آن را به راحتی و با اندکی فشار به درون سوکت لوله و یا اتصال بعدی وارد نمود. با توجه به ماهیت وصل شدن قطعات به یکدیگر این سیستم پوش فیت (Push Fit) نامیده شده است.

ویژگی های سیستم پوش فیت


  • عمر مفید طولانی به دلیل مقاوم بودن لوله ، اتصالات و حلقه های آب بندی در برابر ضربه، تنش های مکانیکی و حرارتی و مواد شیمیایی
  • سرعت و سهولت بسیار زیاد درامر نصب واجرا و در نتیجه صرفه جویی در وقت و هزینه های نگه داری و تعمیرات می شود .
  • عدم تحمیل بارهای اضافی به ساختمان به دلیل کمی وزن و نبود نیاز به تقویت بخش های پذیرنده بار در ساختمان ، ایمنی در شرایط آتش سوزی به دلیل دارا بودن ویژگی Flame Rerardant منطبق با استاندارد DIN 4102-B1
  •   عدم نیاز به چسب ، جوش دادن و نظائر آن و کاسته شدن از هزینه های اجرایی
  • آب بندی پایدار و قابل اعتماد حتی در شرایط نشست ساختمان و لرزش های غیر مخرب به دلیل خصوصیات فیزیکی اجزای متشکله سیستم
  •  قابلیت انطباق و متصل نمودن اجزاء سیستم به لوله و اتصاات سایر سیستم های قدیمی اعم از پلیمری و آلیاژی
  • امکان اجرای سریع و ساده سیستم و نت به صورت کامل و افزودن هرچه بیشتر به عمر مفید سیستم
  • بهره گیری از پیشرفته ترین تکنولوژی روز جهان
  • طراحی و ساخت ابزار و تجهیزات مناسب برای آسان و مطمئن نمودن فرایند نصب و اجرا
  • افزون برموارد فوق ، تنوع ابعادی از نظر قطر لوله و اتصالات (40 تا 160 میلی متری) زوایا (15، 30، 45،67و 87 درجه) و طول لوله ها (300 تا 3000 میلیمتر) و وجود یک یا دو سوکت در لوله ها در عمل ، امور مربوط به طراحی و همچنین اجرا را بسیار ساده و انعطاف پذیر می سازد.

مقایسه لوله های پوش فیت فاضلاب با لوله های پلیکا و پلی اتیلن


سیستم پوش فیت نسبت به لوله های پلیکا و پلی اتیلن دارای مزایا و معایبی می باشد ولی با بررسی های صورت گرفته مشخص گردیده که  مزایای استفاده از سیستم پوش فیت در مقابل لوله های پلیکا و پلی اتیلن , از معایب آن بیشتر است.

-اولین و بارزترین مزیت لوله های پوش فیت سهولت نصب و لوله کشی می باشد , به این ترتیب که در این لوله ها برخلاف لوله های پلیکا نیاز به گرم کردن لوله و چسب جهت اتصالات وجود ندارد و مانند لوله های پلی اتیلن نیاز به جوشکاری نیز ندارد.

-سوکت های سر لوله و اتصالات پوش فیت بصورت فابریک روی لوله ها موجود است در صورتی که در لوله های پلیکا جهت ایجاد سرهای نر و مادگی از گرما و آتش استفاد می نماید و درلوله های پلی اتیلن نیز می بایست لوله ها به هم جوش بخورد و با توجه به حساسیت بالای جوش لوله پلی اتیلن به گرد و غبار و چربی , اجرا جوش استاندارد کار دشواری می باشد.

-دومین مزیت این لوله ها در مقابل لوله های پلیکا , مقاومت فیزیکی بیشتر لوله های پوش فیت می باشد  به این صورت که شکنندگی آنها از لوله های پلیکا بسیار کمتر است.

-لوله های پوش فیت دارای تنوع بیشتری از اتصالات می باشد و با توجه به وجود لوله های یکسر و دو سر سوکت, قدرت مانور بیشتری در زمان اجرا برای لوله کش وجود دارد.

-لوله های پوش فیت با توجه به مکانیزم نصب آنها در مقابل انبساط و انقباض خط لوله مقاوم می باشد در صورتی که در لوله های پلی اتیلن جهت دفع انبساط و انقباض لوله ها استفاده از موفه اجباری است و در لوله های پلیکا نیز گرم و سرد شدن لوله و بالطبع آن انبساط و انقباض لوله باعث خارج شدن محل اتصالات از آب بندی می شود .

-لوله های پوش فیت در مقابل آتش سوزی تا حد بالای مقاوم تر از لوله های پلیکا می باشد.

-لوله ها و ارینگ های آب بندی پوش فیت قدرت تحمل سیالات با     PH  2 الی 12 را دارد .

دلایل برتری سیستم فاضلاب پلی اتیلن نسبت به سیستم پوش فیت


مطالب ذیل جهت مقایسه اجمالی بین سیستم فاضلابی پلی اتیلن و سیستم پلی پروپیلن ( پوش فیت ) ارائه می گردد باشد تا این مقایسه بتواند در انتخاب صحیح و شایسته سیستم فاضلابی که هم از نظر قیمت و هم از نظر کیفیت و طول عمر بر دیگر سیستم های فاضلابی برتری فاحشی دارد مثمر ثمر واقع گردد.

1- تولید کنندگان پوش فیت مواد اولیه خود را با قیمت نازل تری نسبت به مواد اولیه پلی اتیلن خریداری نموده و در تولید لوله و اتصالات پوش فیت نیز از مواد کمتری نسبت به لوله و اتصالات پلی اتیلن استفاده می گردد در صورتی که قیمت لوله و اتصالات پلی پروپیلن ( پوش فیت) به مراتب از قیمت لوله و اتصالات پلی اتیلن بیشتر بوده و این سود چند جانبه تعدادی از تولید کنندگان را بر آن داشته که به تولید لوله و اتصالات پلی پروپیلن ( پوش فیت) روی آورده و تبلیغات گسترده ای نیز در این زمینه انجام دهند.

2- هزینه اجرای سیستم پوش فیت به مراتب بیشتر از هزینه سیستم پلی اتیلن می باشد زیرا در سیستم پوش فیت در هر یک متر حداقل از دو عدد بست استفاده می گردد و در صورتی که در سیستم پلی اتیلن در هر دو الی سه متر از یک عدد بست استفاده می گردد که هزینه اجرای هر بست در پوش فیت 7000 ریال، قیمت هر بست 110 نیز 8000 ریال و هزینه اجرای هر متر طول پوش فیت 14500 ریال بوده در صورتی که هزینه اجرای هر متر طول پلی اتیلن 11000 ریال و اجرای هر بست 6000 ریال و قیمت هر بست 110 نیز 8000 ریال می باشد بنابراین اگر هزینه اجرای پلی اتیلن و پوش فیت را مقایسه نماییم اعداد ذیل به دست خواهد آمد.

3- نو ظهور بودن سیستم پوش فیت و نبودن پروژه ای در ایران که حداقل سه سال از زمان انجام سیستم فاضلاب آن توسط پوش فیت گذشته باشد و همان طوری که مطلع هستید کل سیستم پوش فیت در فواصل کم به وسیله اورینگ به یکدیگر مرتبط گردیده و اگر در اثر مرور زمان ph موجود در شوینده هایی مانند وایتکس که خاصیت اسیدی دارد بر روی اورینگ های سیستم اثر بگذارد و باعث شود سیستم پوش فیت از محل اورینگ ها با پوسیدگی و نشت فاضلاب مواجه گردد آیا می دانید ( خصوصا در پروژه های بلند مرتبه ) با چه فاجعه ای مواجه می گردید؟ در صورتیکه 35 سال پیش پروژه بزرگ اکباتان و 40 سال پیش هتل کوروش شمال و پروژه های بی شمار دیگری توسط سیستم فاضلابی پلی اتیلن انجام گردیده و تاکنون حتی یک نمونه گرفتگی و یا شکستگی از محل جوش ها گزارش نگردیده است.

اتصالات لوله پوش فیت


  • زانو کوتاه 87 درجه پوش فیت
  • زانو بلند 87 درجه پوش فیت
  • زانو 45 درجه پوش فیت
  • زانو 30 درجه پوش فیت
  • بست پوش فیت
  • زانو 67 درجه پوش فیت
  • سیفون یگ تکه با علمک کوتاه
  • سیفون یک تکه با علمک بلند
  • سر راه پوش فیت
  • سه راه تبدیل پوش فیت
  • عصائی پوش فیت
  • رابط پوش فیت
  • درپوش تست پوش فیت

لوله های پلاستیکی در لوله کشی :انواع،روش و مزایا

محصولاتی که بصورت تیوپ عرضه می شوند , عموماً « لوله » یا « تیوپ» نامیده می شوند.تیوپ ها که کاربرد آن درمبدل ها ،بویلرها ،قطعات ابزار دقیق و ماشین آلات است، توسط قطر خارجی و ضخامت جداره بر حسب یک هزارم اینچ یا «BWG» مشخص می گردند. در حالیکه لوله ها توسط «قطر نامی لوله»وضخامت برحسب «Schedule Number» شناسائی می شوند.

انواع لوله های پلاستیکی


لوله هاي پلاستيكي كه در تاسيسات آب و فاضلاب بكار برده مي شوند عبارتند از :

  • لوله هاي پلاستيكي پي وي سي (PVC مخفف پلي و نيل كلرايد)
  • لوله هاي پلاستيكي (PE مخفف پلي اتيلن)
  • لوله هاي پلاستيك ABS (مخفف اكريلونيتريل ، بوتادين و استيرن)
  • لوله هاي پلاستيك PP (مخفف پلي پروپلين)
  • لوله هاي پلاستيكي CPVC (مخفف كلرينيتد پلي و نيل كلرايد)
  • لوله هاي پلاستيكي PB (مخفف پلي بوتيلن)

نكته : در شبكه فاضلاب از لوله هاي پي وي سي و پلي اتيلن بيشترين استفاده به عمل مي آيد .

لوله های پلاستیکی پی وی سی

  • مزاياي لوله هاي PVC

-اتصال لوله و قطعات آن بسيار آسانتر و سريعتر از ساير لوله ها انجام مي شود .
-در نصب روكار احتياجي به رنگ آميزي ندارند .
-داراي وزن سبك هستند و به راحتي در بين سقف كاذب و مكانهايي كه دسترسي بدان مشكل است نصب مي شود .
-در مقايسه با لوله هاي ديگر قطر خارجي كمتري داشته و به راحتي در داخل ديوار جاسازي و اجرا مي شود .
-در برابر مواد شيميايي از مقاومت بالايي برخوردار هستند .

  • معایب لوله های PVC

لوله های پی وی سی مقاومت کمی در مقابل نیروهایی که از خارج از محیط به آنها ممکن است وارد شوند دارند. این نوع لوله ها نسبت به دمای بالا مقاوم نیستند و در صورتی که حرارت زیاد باشد فرم اولیه خود را از دست می دهند و تغییر شکل را به دنبال دارند . هم جنین لوله های پی وی سی خشک مقاومت کمی در برابر سرما دارند و در صورت مواجهه طولانی مدت با سرما میشکنند پس با توجه به این خصوصیت این نکته کاملا واضح و مبرهن است که لوله های پی وی سی گزینه مناسبی در نقاطی که دمای هوا پایین است نیستند.

هم چنین به علت قدرت مقاومت کم جداره این نوع لوله ها بایستی از فنر لوله بازکنی برای گرفتگی مجرای لوله ها استفاده نمود.

لوله های PE

پلی اتیلن یا پلی اتن یکی از ساده‌ترین و ارزانترین پلیمرها است. پلی اتیلن جامدی مومی و غیر فعال است. این ماده از پلیمریزاسیون اتیلن بدست می‌آید و به طور خلاصه به صورت PE نشان داده می‌شود.

  • مزایای انواع لوله های PE

نوع اول :داشتن چگالی ، مقاومت حرارتی پایین و قابلیت انعطاف خوب از مزایای این نوع می باشد .
نوع دوم :دارای چگالی متوسط و اندکی سخت تر از نوع اول هستند و در دمای بالا مقاومتشان بیشتر بوده و قابلیت انبساط بهتری دارند .
نوع سوم :بسیار سنگین تر از نوع قبلی و چگالی بیشتری دارند و برترین خواص فیزیکی از نظر مقاومت –قابلیت انبساط- درجه سختی –ضریب زبری را دارا هستند و از این رو کاربرد وسیعی در گازرسانی و آبرسانی دارند .
نکته ۱ : اتصال لوله های PEبه روشهای مختلف دنده ای –فلنچی –بستی –اورینگی و نر و مادگی با روش اتصال جوش حرارتی و جوش سر به سر انجام می شود .
نکته ۲ : اتصال دنده ای در مورد کلیه لوله های پلاستیکی سنگین و ۴ اینچ به پایین قابل اجرا است .

لوله های اف آرپی (FRP) اپوکسی

این ماده از جنس پلاستیک است که با فایبرگلاس تقویت شده و با حرارت سخت می شود.

مقاومت فیزیکی زیاد و مقاومت شیمیایی خوبی دارد و تا دمای ۱۰۵ درجه سانتی گراد را تحمل می کند.

  • کاربردها

لوله های پلاستیکی در مصارفی نظیر توزیع گاز طبیعی، سیستم آب آشامیدنی روستایی، آبیاری محصولات کشاورزی و فرآوری مواد شیمیایی استفاده می شوند. معمولاً در همه خانه های متحرک و کاروان های مسافرتی از لوله های پلاستیکی استفاده می شود. معمولاً در از سیستم های فاضلاب از لوله های پلاستیکی پی وی سی و ای بی اس و اتصالات آن ها استفاده می شود.

لوله هایPB

لوله پلی بوتیلن در برابر خوردگی ، یخ زدگی ، زنگ زدگی ، خاک های اسیدی و رسوب گرفتگی مقاوم است . این لوله هنگام انجماد ترک نمی خورد و در دمای ۸۲ درجه سانتی گراد فشار ۵/۶ اتمسفر را تحمل می کند.

لوله های پلی پروپیلن

لوله های پلی پروپیلن به لوله های تک لایه پلیمری گفته می شود که بعد از لوله های فلزی وارد جریان سیستم لوله کشی ساختمان شدند. این لوله ها اکثرا به رنگ سفید و سبز هستند که رنگ سفید آنها مرسوم تر است. این لوله ها توسط دستگاه مخصوصی به نام دستگاه جوش به اتصالات خود جوش می خورند تا سیستم لوله کشی ایجاد شود. از این لوله ها بیشتر برای انتقال آب آشامیدنی در درون ساختمان های اداری و مسکونی و دور از نور آفتاب استفاده می شود.

   

  • مزایا

عدم رسوب گیری:  سطح داخلی لوله های پلی پروپیلن صیقلی بوده و اجازه جسبیدن رسوب و املاح آب را به بدنه خود نمی دهد. از طرفی ساختار ملکولی این ماده به گونه ای عمل می کند که اجازه جاخوش کردن رسوب ها و مواد مزاحم را در مجاری لوله نمی دهد.

عدم پوسیدگی از داخل و خارج : مقاومت شیمایی طبیعی پلیمرها از جمله پلی پروپیلن بسیار بالاست و این ماده در طول زمان پوسیده نشده و مقاومت بدنه خود را حفظ می کند. این ماده به طور طبیعی بسیار کند پوسیده می شود به گونه ای که عمر لوله از عمر یک ساختمان بیشتر است. به این معنی که عمر ساختمان به سر رسیده ولی هنوز لوله ها قابل استفاده هستند.

عدم فرسایش : لوله های پلی پروپیلن در مقابل جریان آب ، دمای تعریف شده آب آشامیدنی ، فشار آب و ضربه های ناشی از جریان سیال مقاوم بوده و فرسایش نمی پذیرد. البته فرسایش مواد یک فرآیند طبیعی است که هیچ عنصر مادی نمی تواند از آن مصون بماند. اما جریان فرسایش و سابیده شدن پلیمرها به قدری کند صورت می گیرد که این موضوع عملا تاثیر منفی بر لوله برجای نمی گذارد.

روش های اتصال لوله های پلاستیکی


اتصالات فلنجی

اتصالات فلنجی را تقریبا در تمام سامانه های اتصال می توان به کار گرفت.این اتصالات اغلب به جای مهره ماسوره ها به کار می روند.وقتی از این نوع اتصالات برای به هم بستن سامانه های لوله کشی متفاوت استفاده می شود،سامانه های رده بندی فلنج ها ، قطر پیچ ها ،دایره پیچ ها ،و واشرها باید با هم تطبیق داشته باشند.سامانه های پیچ و مهره ای و انبساطی می توانند در مواقعی که روشهای مختلف با هم ترکیب می شوند،مشکلات احتمالی مربوط به تنش بیش از حد مفاصل را کاهش دهند.

اتصالات مکانیکی

بعضی از سامانه های لوله کشی-معمولا آنهایی که برای کاربرد های خاص مانند تخلیه فاضلاب بهداشتی و مسیرهای هواکش (ونت ها)به کار می روند-را میتوان با اتصالات مکانیکی به هم پیوند داد.این اتصالات معمولا دارای بست و واشر یا مواد آب بندی می باشند که برای آب بندی از سمت بیرون لوله تحت فشار قرار گرفته اند.معمولا این اتصالات تنها برای یک سامانه مشخص مناسب می باشند،زیرا واشرها و مواد آب بندی آنها برای یک سیال عامل خاص طراحی می شوند.

اتصالات پرسی مسی

اتصالات پرسی مسی ،یک نوع اتصال مکانیکی هستند که در یک بخش از لوله و یک اورینگ آب بندی تشکیل می شوند.این پیوند با قرار گرفتن اتصال،اورینگ و لوله در جای خود به صورت خشک ساخته می شود.سپس یک ابزار کنگره زن (crimping)در اطراف مفصل قرار گرفته و آن را تحت فشار قرار میدهد و اتصال را در جای خود چین دار می نماید.اورینگ باید از یک ماده EPDM ساخته شده باشد.این روش یکی از سریع ترین روشهای اتصال می باشد،ولی تنها در کاربردهای کم فشار مانند خطوط لوله آب خانگی یا سامانه های سرمایش و گرمایش آبی (هیدرونیک)کم فشار می توان آن را به کار گرفت.

جوش فیوژن

اتصالات پلیمری به وسیله دستگاه جوش که دارای المنت برقی می باشد و به آن اصطلاحا اتو یا فیوژن گفته می شود به یکدیگر متصل می شوند.

مزایا و معایب انواع لوله ها در لوله کشی

لوله ها را می توان به انواع مختلف از نظر جنس، کاربرد و نحوه اتصالات دسته بندی نمود. لوله هایی که در سیستم آبرسانی و فاضلاب مورد استفاده قرار می گیرد عبارت اند از: لوله های گالوانیزه، لوله های چدنی، لوله های پنج لایه، لوله های پلاستیکی و… که در ادامه با مزایا و معایب هر یک از آن ها آشنا خواهیم شد.

لوله های پنج لایه


لوله پنج لایه از دو لایه پلیمر ، دولایه چسب و یک لایه آلومنیوم تشکیل شده است . لایه درونی و بیرونی از پلیمر خاص بر پایه پلی اتیلن (بسته به نوع کاربرد) تشکیل شده که مقاومت لوله در برابر خوردگی و رسوب پذیری تضمین می کند . لایه میانی که فلز آلومینیوم می باشد به روش Overlap به صورت طولی با تکنولوژی اولتراسونیک جوش می شود . از چسپ برای تلفیق دو لایه درونی و بیرونی پلیمر به آلومینیوم استفاده می شود که نقش مهمی در یکپارچگی و مقاومت لوله دارد.

مزایای لوله های پنج لایه

  • زنگ نمی زند، رسوب نمی گیرد و هرگز نمی پوسد
  • به راحتی خم می شود و شکل می پذیرد
  • نصب آن سریع، آسان و بدون ضایعات می باشد
  • بسیار سبک و حمل و نقل آن آسان است
  • عدم امکان نفوذ اکسیژن به لوله و جلویگری از لجن زدگی و تغییر رنگ آب
  • ضریب انبساط طولی بسیار ناچیز
  • افت فشار بسیار ناچیز بدلیل هموار بودن سطح داخل لوله
  • مقاوم در برابر ضربه و مواد شیمیایی
  • مقاوم در برابر فشار به علت جوش طولی آلومینیوم
  • در لوله کشی توکار مطمئن و در نصب روکار زیبا است
  • توان تحمل حرارت مداوم

موارد استفاده كلي لوله های پنج لایه

  • لوله هاي بهداشتي آب سرد و گرم : سالم و بهداشتي با عمر طولاني به دليل عدم زنگ زدگي و عدم انباشتگي رسوب
  • سيستم گرمايش كف : يكي از مناسبترين روشهاي توزيع حرارت در ساختمانها با حداقل آلودگي ، حداقل هزينه و حداقل اتلاف انرژي با گرماي يكنواخت و مطبوع
  • لوله كشي رادياتور و شوفاژ : بهترين انتخاب بدليل تحمل فشار در دماي بالا بدون زنگ زدگي و بدون نفوذ اكسيژن براي سال هاي طولاني
  • لوله كشي سيستم هاي سرمايشي : مناسب جهت لوله كشي آب انواع سيستم سرمايشي
  • لوله كشي گاز : لوله هاي پنج لايه درزجوش به همراه اتصالات مخصوص كه تنها لوله هاي مورد تائيد موسسات معتبر دنيا براي لوله كشي گاز با لوله هاي جوش لب به لب هستند كه مي توانند فشار زيادي را تحمل كنند.
  • هواي فشرده : قابليت تحمل فشار بالا، باعث افزايش كاربرد اين لوله ها در سيستم لوله كشي هواي فشرده شده است.
  • مصارف صنعتي : ساختار منحصر بفرد اين نوع مصارف را در كارخانجات شيميايي و ساير صنايع كه توانايي كار با لوله های گالوانیزه را ندارند، بالا برده است.

لوله های پلاستیکی


لوله های پلاستیکی که در تاسیسات آب و فاضلاب بکار برده می شوند عبارتند از :

  • لوله های پلاستیکی پی وی سی (PVC– مخفف پلی و نیل کلراید)
  • لوله های پلاستیکی (PE مخفف پلی اتیلن)
  • لوله های پلاستیک ABS (مخفف اکریلونیتریل ، بوتادین و استیرن)
  • لوله های پلاستیک PP (مخفف پلی پروپلین)
  • لوله های پلاستیکی CPVC (مخفف کلرینیتد پلی و نیل کلراید)
  • لوله های پلاستیکی PB (مخفف پلی بوتیلن)

   مزایای لوله های PVC

-اتصال لوله و قطعات آن بسیار آسانتر و سریعتر از سایر لوله ها انجام می شود .

-در نصب روکار احتیاجی به رنگ آمیزی ندارند .

-دارای وزن سبک هستند و به راحتی در بین سقف کاذب و مکانهایی که دسترسی بدان مشکل است نصب می شود .

-در مقایسه با لوله های دیگر قطر خارجی کمتری داشته و به راحتی در داخل دیوار جاسازی و اجرا می شود .

-در برابر مواد شیمیایی از مقاومت بالایی برخوردار هستند .

معایب لوله PVC

-لوله پی وی سی در برابر سرما بسیار حساس و شکننده می باشد.

-لوله پی وی سی در برابر حرارت زیاد فرم و حالت خود را از دست می دهد.

-لوله پی وی سی در برابر ضربه و فشار خارجی زیاد شکننده می باشد.

-لوله پی وی سی به دلیل مقاومت کم دیواره لوله برای باز کردن از فنر باید استفاده کنند.

لوله های چدنی


جنس این لوله ها از چدن ریخته گری است و بر حسب نوع کاربرد آنها انواع و مقدار آلیاژ ، شکل و طول لوله ،‌نوع اتصالات آنها با هم متفاوت هستند.
لوله های چدنی که در سیستم لوله کشی فاضلاب به کار می رود :
الف) سرتوپی (یک سرتوپی – دو سرتوپی) – لوله های بوشن دار
ب) دو سر تخت – لوله بدون بوشن

مزایا و معایب لوله های چدنی

  • در برابر فشار وارده به جداره های خارجی دارای مقاومت و استحکام خوبی هستند .
  • فرسودگی این لوله ها کمتر از لوله های فلزی است .
  • می توان براحتی از دستگاه تراکم هوا جهت باز کردن و رفع گرفتگی لوله استفاده نمود .
  • قیمت لوله های چدنی نسبت به لوله های آهنی ارزانتر است .
  • نصب لوله های چدنی نسبت به لوله های آهنی کندتر انجام می شود .
  • لوله های چدنی به علت تاثیر مواد شیمیایی موجود در فاضلاب زنگ می زنند و جلوگیری از زنگ زدگی آنها میسر نمی باشد .
  • داشتن وزن زیاد قطعات و تکثر اتصالات از معایب دیگر لوله های چدنی می باشد .

مقایسه لوله چدنی توپی دار و سر تخت

1- قابلیت تحمل فشار لوله های سرتخت بیشتر است .
2- لوله های سر تخت به دلیل نداشتن مادگی و لبه های قیطانی و وزن و ضخامت كمتر و نوع پیوند كاربرد بیشتری دارند .
3- لوله های سرتخت به دلیل خاصیت الاستیكی نوع پیوند آن تغییر حرارت بیشتری را نسبت به لوله های دیگر تحمل می كند .

  • نكته :‌در اتصالات چدنی دو نوع تبدیل كاهنده و تبدیل افزاینده در اندازه های تبدیلی متنوع وجود دارد كه بر حسب جهت توپی سر وصاله ،‌اگر قطر توپی بزرگتر از لوله باشد تبدیل فزاینده و در غیر این صورت كاهنده خواهد بود .

لوله های گالوانیزه


برای محافظت از خوردگی و آسیب پذیری فلزات توسط عمل گالوانیزاسیون، پوششی از فلز روی را بر روی این گونه فلزات آسیپ پذیرقرار می دهند این پوشش متشکل از لایه ی روی و ترکیباتی از آهن می باشد. این نوع فلزات کاربرد زیادی در صنعت دارد. (آهن و فولاد)

مزایای لوله های گالوانیزه

لوله های گالوانیزه از دیرباز در تاسیسات ساختمانی مورد استفاده بوده اند  این لوله دارای مزایای زیر می باشند:

  •  مقاوم در برابر فشار ور دمای بالا
  • مقاومت مکانیکی مناسب
  • مقاوم در برابر آتش سوزی
  • نفوذناپذیری اکسیژن از جداره های لوله (این مورد بعدا بصورت مفصل تر توضیح داده می شود)
  •  ضریب انبساط طولی پائین (در این خصوص هم بعدا توضیحاتی داده خواهد شد)
  •  ارزان بودن اتصالات

معایب لوله های گالوانیزه

1- خوردگی و پوسیدگی شدید از جداره های داخلی و خارجی که باعث کوتاه شدن عمر این لوله ها می گردد

2- رسوب گیری شدید جدار داخلی لوله

3- عدم شکل پذیری

4- صافی سطح نامناسب جدار داخلی که باعث رسوب گرفتگی می شود.

5- نصب سخت و زمانبر

6- وزن زیاد که باعث افزایش وزن ساختمان می شود.

7- عدم زیبایی مناسب جهت نصب روکار